Tranh Đông Hồ, hay tên đầy đủ là tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ, là một trong ba dòng tranh dân gian tồn tại ở miền Bắc Việt Nam với xuất xứ từ làng Đông Hồ (xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, cách Hà Nội chừng trên 35 km).
Vào thế kỷ XVI tranh Đông Hồ xuất hiện. Tranh Đông Hồ có đến 180 loại khác nhau. Đề tài tranh khá phong phú, gắn liền với đời sống, phong tục, tập quán, tín ngưỡng và nhất là phản ảnh chân thật đời sống của người dân Việt Nam. Hiện nay tranh Đông Hồ gồm có 5 loại chính là: Tranh thờ, tranh lịch sử, tranh chúc tụng, tranh sinh hoạt và tranh truyện. Từ cuối thế kỷ XIX đến 1944 là thời kì cực thịnh của làng tranh. Lúc ấy, trong làng có 17 dòng họ thì tất cả đều làm tranh. Khoảng tháng 7, tháng 8 Âm lịch hàng năm là cả làng đã tất bật để chuẩn bị cho mùa tranh Tết, khắp làng rực rỡ sắc màu của giấy điệp, không một mảnh đất trống nào không được người dân làng Đông Hồ tận dụng để phơi giấy: từ sân nhà, sân đình, ven các ngõ xóm, đường làng, dọc theo triền đê cho đến các nóc nhà, nóc bếp …
Tranh Ðông Hồ không vẽ theo cảm hứng nghệ thuật, không áp dụng chặt chẽ về cơ thể học, các nguyên tắc về ánh sáng hay luật xa gần của tranh hiện đại. Những nghệ sĩ sáng tác tranh dân gian mang nhiều tính ước lệ trong bố cục, trong cách miêu tả về màu sắc. Do đó xem tranh dân gian, ta thường bắt gặp cái thú vị ở những nét ngây ngô đơn giản nhưng hợp lý hợp tình. Tranh Ðông Hồ được in hoàn toàn bằng tay với các bản màu; mỗi màu dùng một bản, và bản nét (màu đen) in sau cùng. Tuy nhiên vì in trên ván gỗ một cách thủ công, nên tranh bị hạn chế về mặt kích thước. Cái làm nên nét đặc sắc độc đáo của tranh Đông Hồ chính là chất liệu làm tranh, được chế biến thủ công từ các nguyên liệu có sẵn trong thiên nhiên, gắn bó gần gũi với đời sống người Việt Nam: Giấy làm từ cây dó; màu đỏ thắm lấy từ thân, rễ cây vang hoặc từ gạch non; màu vàng từ hoa điệp vàng, hoa hòe; màu đen người ta phải đốt lá tre rồi lấy than của nó; màu xanh lấy từ lá tràm; màu sơn lấy từ sỏi núi; màu trắng được nghiền từ vỏ sò, ốc; gỗ thị làm bản khắc … Trên cơ sở những màu sắc cơ bản ấy người dân đã tạo thêm nhiều màu sắc khác nhau từ việc trộn lẫn các màu. Để hoàn thành một sản phẩm, không kể khâu khắc tranh trên bản gỗ, có sẵn giấy và màu, người làm tranh phải rất công phu, cẩn thận trong từng giai đoạn: sơn hồ lên giấy, phơi giấy cho khô hồ, quết điệp rồi lại phơi giấy cho khô lớp điệp, khi in tranh phải in từng màu lần lượt, nếu có 5 màu thì 5 lần in, mỗi lần in là một lần phơi… Cứ thế, dưới ánh sáng mặt trời lấp lánh từng hình ảnh, đường nét của cảnh sắc thiên nhiên, nếp sinh hoạt của người dân, những hình ảnh của cuộc sống thường ngày ... như “bừng” sáng trên giấy dó. Mọi giai đoạn đều thật công phu nên đòi hỏi người làm tranh luôn cẩn trọng, cầu kì, chú ý đến từng chi tiết nhỏ để có được một bức tranh đẹp. Sau khi in thành tranh, kể cả cả lúc tranh khô, người xem vẫn cảm nhận được màu sắc của tranh thật tươi tắn như lúc tranh ướt. Các hình khối, mảng nọ đặt cạnh mảng kia có sự ăn ý hài hoà một cách tự nhiên.

Khi muốn tìm hiểu thêm, bạn hãy gọi điện thoại, gửi mail hoặc truy cập trang web
Công ty TNHH Việt Nam Mỹ Nghệ - http://vncraft.com.vn/
Hội Mỹ Thuật TP.HCM - 218A Pasteur Q.3 tp.HCM
(08) 2 2166 709
Email: vncrafts@yahoo.com.vn
Người liên hệ:
Trương Hòang Dương 0909 345 797 hoangduongtr@yahoo.com
Diệp Màu Cường 0985 781 808 diepmaucuong@yahoo.com.vn
Hòang Loan 0908 889 664 kity0282@yahoo.com
Chúng tôi sẽ liên hệ lại với bạn trong thời gian sớm nhất.